การนำ ผลโกโก้สด 1 ผล มาแปรรูปนั้น แม้ในเชิงอุตสาหกรรมหรือการทำช็อกโกแลตแบบ Bean-to-Bar จะต้องใช้ปริมาณมาก (เนื่องจาก 1 ผลจะมีเมล็ดอยู่ประมาณ 30–50 เมล็ด ซึ่งเมื่อแปรรูปเป็นช็อกโกแลตแห้งแล้วจะได้น้ำหนักเพียงเล็กน้อย) แต่หากคุณมีผลโกโก้สด 1 ผลอยู่ในมือ ก็สามารถแบ่งส่วนประกอบมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปน่าสนใจได้ดังนี้ครับ:1. ส่วนเนื้อสีขาวหุ้มเมล็ด (Mucilage / Cacao Juice)ปกติส่วนนี้มักถูกทิ้งในช่วงการหมัก แต่ปัจจุบันนิยมนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง เพราะมีรสชาติหวานอมเปรี้ยว สดชื่นคล้ายผลไม้เมืองร้อนวิธีทำ: แกะเมล็ดที่มีเนื้อสีขาวออกมา นำไปใส่ตะแกรงแล้วปล่อยให้ "น้ำคั้นสด (Cacao Juice)" หยดลงมาตามธรรมชาติ หรือคั้นกรองด้วยผ้าขาวบาง นำไปทำอะไรได้บ้าง:ทำเป็น น้ำโกโก้สกัดเย็น (Cacao Juice / Cacao Soda) ดื่มแก้กระหายทำไซรัป โฮม메ดซอร์เบต์ หรือนำไปหมักเป็นคอมบูชา (Kombucha) หรือไซเดอร์2. ส่วนเมล็ดภายใน (Bean Processing)หากต้องการแปรรูปเมล็ดด้านในให้กลายเป็นช็อกโกแลตหรือโกโก้นิบส์ 1 ผลจะมีปริมาณเมล็ดประมาณ 30-40 เมล็ด ซึ่งสามารถทำขั้นตอนแบบโฮมเมดได้ดังนี้:ขั้นตอนที่ 1: การหมัก (Fermentation)นำเมล็ดที่ติดเนื้อขาวใส่กล่องพลาสติกหรือใบตองปิดฝาหมักไว้ประมาณ 3–5 วัน (ต้องคนทุกวัน) เพื่อให้เกิดปฏิกิริยาทางเคมีและสร้างกลิ่นหอมเฉพาะตัวของช็อกโกแลตขั้นตอนที่ 2: การตากแห้ง (Drying)นำเมล็ดที่หมักแล้วมาตากแดดจัด ๆ 3–7 วัน จนเปลือกแห้งสนิทและความชื้นลดลงขั้นตอนที่ 3: การคั่วและกะเทาะเปลือก (Roasting & Cracking)นำเมล็ดแห้งไปเข้าเตาอบหรือคั่วในกระทะไฟอ่อน (ประมาณ 120–150 องศาเซลเซียส นาน 10–15 นาที) จากนั้นแกะเปลือกออก จะได้ "โกโก้นิบส์ (Cacao Nibs)" รสชาติขมเข้มข้น (สามารถเคี้ยวทานได้เลย หรือใส่โยเกิร์ต)ขั้นตอนที่ 4: ทำช็อกโกแลตบาร์ (Chocolate Bar)หากนำโกโก้นิบส์ไปบดให้ละเอียดเป็นเนื้อเดียวกัน (Cacao Mass / Liquor) เติมน้ำตาลและเนยโกโก้ (Cocoa Butter) ตามสัดส่วน ก็จะได้ช็อกโกแลตโฮมเมดฝีมือตัวเองในปริมาณชิ้นเล็ก ๆ 1 บาร์3. ส่วนเปลือกนอกของผล (Husk/Pod)เปลือกผลโกโก้หนาและแข็งสีเหลือง/แดงนำไปทำอะไรได้บ้าง:หั่นตากแห้งทำเป็น ชาเปลือกโกโก้ (Cacao Pod Tea) ชงดื่มหอมกลิ่นช็อกโกแลตอ่อนๆสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ หมักทำปุ๋ยหมักอินทรีย์บำรุงต้นไม้ เนื่องจากเปลือกโกโก้อุดมไปด้วยโพแทสเซียมและแร่ธาตุสูง