ส่งเสริมการอ่าน
ห้องสมุดประชาชนอำเภอขามทะเลสอ จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านผ่านสื่อออนไลน์ เรื่อง "สร้างบ้านรุกล้ำแม่น้ำ"
📅 2026-08-14
👍 0
🔁 0
💬 0
#ฎีกาใหม่ ปี 2569 | ฎ.189/2569 ปลูกอาคารล้ำลงไปในแม่น้ำ ศาลให้รอลงอาญา 2 ปี แต่ทำไมยังถูกยึดทรัพย์ได้?
หลายคนเข้าใจว่าถ้าศาลให้รอลงอาญาแล้วคือจบ ไม่ต้องติดคุก ไม่ต้องจ่ายค่าปรับ แต่ฎีกานี้ตอบชัดว่ามีโทษอยู่ประเภทหนึ่งที่ต่อให้ศาลอยากรอให้ก็รอไม่ได้ นั่นคือค่าปรับรายวัน
เรื่องเริ่มจากจำเลยปลูกสร้างอาคารล่วงล้ำเข้าไปเหนือแม่น้ำแควใหญ่ จังหวัดกาญจนบุรี โดยไม่ได้รับอนุญาต เจ้าท่าสั่งให้รื้อถอนออกไปจากแม่น้ำ จำเลยก็ไม่รื้อ จึงถูกฟ้องตาม พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 กฎหมายฉบับนี้คือเหตุผลว่าทำไมการ #สร้างบ้านรุกล้ำแม่น้ำ ลำคลอง หรือทะเล ถึงมีโทษถึงจำคุก ไม่ใช่แค่เรื่องโดนสั่งรื้อ
ศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อ 27 มีนาคม 2563 ว่าจำเลยผิดจริง 2 กรรม เมื่อทำผิดหลายกรรมต่างกัน ป.อ. มาตรา 91 ให้ลงโทษทุกกรรมเรียงกันไป ฐานปลูกสร้างอาคารล่วงล้ำลำน้ำโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุก 1 ปี ปรับตามพื้นที่ที่ล่วงล้ำ 100,100 บาท และปรับรายวันตารางเมตรละ 10 บาท รวมวันละ 1,001 บาท ส่วนฐานฝ่าฝืนคำสั่งเจ้าท่า จำคุก 1 เดือน ปรับ 1,000 บาท จำเลยรับสารภาพ ศาลลดโทษให้กึ่งหนึ่งตาม ป.อ. มาตรา 78 คงเหลือจำคุก 6 เดือน 15 วัน ปรับ 50,550 บาท และปรับรายวันวันละ 500.50 บาท นับแต่วันที่ 30 มกราคม 2563 ไปตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนคำสั่ง โดยโทษจำคุกและโทษปรับให้ #รอลงอาญา ไว้ 2 ปี ตาม ป.อ. #มาตรา56 คือยังไม่ต้องรับโทษจริง ถ้าไม่ไปทำผิดซ้ำในช่วงเวลาที่ศาลกำหนด คดีถึงที่สุด
เวลาผ่านไป อาคารหลังนั้นก็ยังอยู่ที่เดิม โจทก์จึงยื่นคำร้องขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีเฉพาะส่วนค่าปรับรายวัน ตาม ป.อ. มาตรา 29, 29/1 ซึ่งเปิดทางให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของผู้ต้องโทษปรับมาชำระค่าปรับได้
ศาลชั้นต้นยกคำร้อง ด้วยเหตุผลที่ฟังดูมีน้ำหนักอยู่ไม่น้อย คือคดีนี้ศาลรอการลงโทษจำคุกและโทษปรับไว้แล้ว จึงไม่มีเหตุให้ออกหมายบังคับคดี แต่ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษากลับ ให้ออกหมายบังคับคดีแก่โจทก์ จำเลยจึงฎีกา
⚖️ ศาลฎีกาแผนกคดีสิ่งแวดล้อมอธิบายว่า แม้มาตรา 56 จะให้อำนาจศาลรอการลงโทษปรับได้ แต่โทษปรับรายวันต่างจากโทษปรับธรรมดา เพราะเป็นมาตรการบังคับตามคำพิพากษาที่มีไว้กดดันให้ความผิดซึ่งยังดำเนินอยู่ยุติลง จำนวนเงินจึงไม่มีทางระบุยอดรวมที่แน่นอนได้ในวันพิพากษา ขึ้นอยู่กับว่าจำเลยจะยอมรื้อถอนตามคำสั่งเจ้าท่าเมื่อใด ที่ศาลชั้นต้นรอการลงโทษไว้ 2 ปี จึงมีผลเพียงโทษปรับส่วนที่ระบุจำนวนแน่นอนได้ในวันพิพากษาเท่านั้น คำพิพากษาตอนหนึ่งระบุว่า "เนื่องจากเป็นมาตรการบังคับตามคำพิพากษาอย่างหนึ่งที่มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การกระทำความผิดที่เกิดขึ้นและยังคงดำเนินอยู่ยุติลง ตราบใดที่ความผิดนั้นยังไม่ยุติลง จำเลยก็ยังคงต้องรับผิดชำระค่าปรับรายวันให้แก่รัฐ"
เมื่อจำเลยยังไม่รื้ออาคารออกไปจากลำน้ำ ความผิดจึงยังเดินต่อทุกวัน โจทก์มีสิทธิขอบังคับคดีในส่วนค่าปรับรายวันหลังวันพิพากษา เพื่อยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของจำเลยมาชำระค่าปรับส่วนนี้ได้
📌 ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ภาค 7 จำเลยต้องรับผิดชำระค่าปรับรายวันวันละ 500.50 บาท ไปตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนคำสั่งเจ้าท่า รอลงอาญาช่วยเรื่องคุกกับค่าปรับก้อนแรกได้ แต่หยุดมิเตอร์ค่าปรับรายวันไม่ได้ ทางเดียวที่จะหยุดคือรื้อถอนให้เสร็จ
💡 ถ้าถามว่า ศาลให้รอลงอาญาแล้ว ค่า #ปรับรายวัน ยังต้องจ่ายไหม คำตอบจากฎีกานี้คือ ต้องจ่าย เพราะโทษปรับรายวันเป็นมาตรการบังคับให้หยุดการกระทำผิด ไม่ใช่โทษที่รู้ยอดแน่นอนในวันพิพากษา ศาลจึงรอการลงโทษส่วนนี้ให้ไม่ได้ และรัฐขอออกหมายบังคับคดี ยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้องมาชำระได้จนกว่าจะเลิกฝ่าฝืน ยิ่งปล่อยไว้นาน ยอดยิ่งโตขึ้นทุกวัน
ขอบคุณข้อมูล : LawLink by Legardy
จัดทำโดย : ห้องสมุดประชาชนอำเภอขามทะเลสอ