การบริหารราชการส่วนภูมิภาคของประเทศไทย เป็นรูปแบบการจัดระเบียบราชการที่รองจากส่วนกลาง มีวัตถุประสงค์เพื่อกระจายอำนาจการตัดสินใจและการให้บริการสาธารณะลงไปสู่พื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ เพื่อให้การบริหารงานครอบคลุม ดูแลประชาชนได้อย่างทั่วถึง และสอดคล้องกับสภาพปัญหาของแต่ละท้องที่ โครงสร้างหลักของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคแบ่งออกเป็น 2 ระดับ ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ดังนี้ 1. จังหวัด เป็นหน่วยราชการบริหารส่วนภูมิภาคขนาดใหญ่ที่สุด มีฐานะเป็นนิติบุคคล ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการบริหารงานในระดับพื้นที่ ผู้ว่าราชการจังหวัด: เป็นหัวหน้าข้าราชการฝ่ายบริหารสูงสุดในจังหวัด ทำหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติราชการของส่วนราชการต่างๆ ที่ประจำอยู่ในจังหวัด (ยกเว้นทหาร ตุลาการ และอัยการ) และรักษาความสงบเรียบร้อย รองผู้ว่าราชการจังหวัด และผู้ช่วยผู้ว่าราชการจังหวัด: ทำหน้าที่ช่วยเหลือผู้ว่าราชการจังหวัดในการบริหารราชการ กรมการจังหวัด: ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด และหัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด (เช่น ปลัดจังหวัด สำนักงานคลังจังหวัด สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด) ทำหน้าที่เป็นคณะที่ปรึกษาและร่วมวางแผนการบริหารงาน 2. อำเภอ เป็นหน่วยราชการบริหารส่วนภูมิภาครองจากจังหวัด จัดตั้งขึ้นเพื่อแบ่งเบาภารกิจจากจังหวัดลงมาสู่ชุมชนใกล้ชิดประชาชนมากยิ่งขึ้น นายอำเภอ: เป็นหัวหน้าข้าราชการบริหารส่วนภูมิภาคประจำอำเภอ มีหน้าที่ควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของส่วนราชการในระดับอำเภอ และรักษาความสงบเรียบร้อยภายในพื้นที่ ปลัดอำเภอ และส่วนราชการประจำอำเภอ: ปฏิบัติหน้าที่สนับสนุนนายอำเภอ เช่น งานทะเบียนราษฎร งานปกครอง งานความมั่นคง และการพัฒนาชุมชน กิ่งอำเภอ: ในกรณีที่ท้องที่ใดมีพื้นที่กว้างขวางและห่างไกล ทางราชการอาจประกาศจัดตั้งเป็น "กิ่งอำเภอ" โดยอยู่ภายใต้การปกครองของอำเภอต้นสังกัด (ปัจจุบันกิ่งอำเภอทั้งหมดในประเทศไทยได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอจนหมดแล้ว) หน่วยงานย่อยระดับพื้นที่ (ใต้ระดับอำเภอ) แม้จะสังกัดราชการส่วนภูมิภาค แต่ถือเป็นหน่วยงานระดับฐานรากที่ทำงานใกล้ชิดกับประชาชนที่สุด: ตำบล: ปกครองโดย กำนัน และมี ผู้ใหญ่บ้าน เป็นหัวหน้าปกครองในระดับหมู่บ้าน หมู่บ้าน: ปกครองโดย ผู้ใหญ่บ้าน และมี คณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) ช่วยเหลือในการปฏิบัติงาน ลักษณะสำคัญของการบริหารส่วนภูมิภาค หลักการรวมอำนาจและแบ่งกันทำ: อำนาจการตัดสินใจยังคงอยู่ที่ส่วนกลาง (กระทรวง ทบวง กรม) แต่มีการมอบอำนาจหรือแบ่งหน้าที่ให้ส่วนภูมิภาคเป็นผู้ปฏิบัติแทนในพื้นที่ สายการบังคับบัญชา: จัดตั้งขึ้นตามสายงานบังคับบัญชาจากส่วนกลาง (Top-down) โดยกระทรวงมหาดไทยเป็นหน่วยงานหลักในการกำกับดูแล การประสานงาน: ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างนโยบายของรัฐบาลส่วนกลางกับความต้องการของประชาชนในพื้นที่ระดับจังหวัดและอำเภอ คุณต้องการเจาะลึกในประเด็นใดเป็นพิเศษ เช่น เปรียบเทียบกับส่วนท้องถิ่น หรือโครงสร้างการทำงานร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ดี