ตัวคุ่นคืออะไร ตัวคุ่น หรือ “แมลงริ้นดำ” เป็นแมลงขนาดเล็ก ใกล้เคียงกับแมลงหวี่ มีปากเจาะแบบดูดเหมือนยุง ลำตัวสีดำหรือเทาแก่ มีนิสัยชอบกัดกินเลือดคนและเป็นพาหะนำหนอนพยาธิตัวกลม แมลงชนิดนี้ชอบอาศัยอยู่ในป่าบนพื้นที่สูง อากาศชื้นและเย็น มีน้ำสะอาดไหลตลอดปี เช่น อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ ดอยอินทนนท์ ดอยผ้าห่มปก และดอยตุง คุ่นพบได้ทั่วโลก ปัจจุบันมีการค้นพบแล้วไม่น้อยกว่า 2,415 ชนิด (มีชีวิต 2,398 ชนิด และฟอสซิล 17 ชนิด) และอย่างน้อย 144 ชนิดในประเทศไทย อาการเมื่อถูกคุ่นกัด เมื่อถูกตัวคุ่นกัดจะทิ้งรอยกัดที่มีตุ่มแดงคันเหมือนยุงกัด เป็นผื่นแดง หรือมีลักษณะเป็นตุ่มน้ำพองใส จากนั้นจะตกสะเก็ดเป็นตุ่มดำและหายไปเอง แต่บางรายอาจมีอาการแพ้ได้ โดยจะมีอาการคันบวมแดงนานเป็นเดือน มีไข้ ปวดหัว คลื่นไส้ หายใจหอบเหนื่อยร่วมด้วย การปฐมพยาบาล ควรทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาด ประคบเย็นเพื่อลดบวม หรือทายาแก้แพ้เพื่อป้องกันผิวหนังอักเสบ หากเกิดแผลบริเวณกว้างและคันมาก ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินและให้การรักษาที่เหมาะสม ตัวคุ่นกัดทำให้ถึงตายได้หรือไม่ ตัวคุ่น เป็นแมลงที่ไม่มีพิษร้ายแรงต่อมนุษย์จนถึงขั้นเสียชีวิต แต่หากเป็นคนที่แพ้แมลง อาจมีอาการคันบวมแดงนานเป็นเดือน มีไข้ ปวดหัว คลื่นไส้ หายใจหอบเหนื่อยร่วมด้วย หากเกิดอาการแพ้ควรรีบไปพบแพทย์ทันที วิธีการป้องกัน -ทาครีม น้ำมัน หรือเจลพวกตะไคร้หอม ที่มีส่วนผสมเป็นสารที่มีฤทธิ์ป้องกันแมลง ทาเพื่อป้องกันแมลงกัดที่บริเวณผิวหนังหรือพ่นใส่เสื้อผ้า -ใส่เสื้อผ้าหนาปกคลุมร่างกายให้มิดชิด เพื่อป้องกันริ้นเล็ดลอดเข้าไปกัดในร่มผ้า -ตัวคุ่นไม่ชอบกลิ่นควัน ความร้อนจากแสงแดดจัด และกองไฟ ตัวคุ่นไม่ใช่แมลงที่มีอันตรายร้ายแรงถึงชีวิต แต่ไม่ควรประมาท ควรหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงที่ตัวคุ่นชุกชุม หากไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ควรป้องกันเพื่อไม่ให้ถูกแมลงกัด และหากเกิดอาการแพ้ควรรีบไปพบแพทย์ทันที.