ข้าวต้มหัวหงอก หรือ ข้าวต้มจิ้ม เป็นขนมไทยโบราณคล้ายข้าวต้มมัด แต่ไม่ผัดข้าวเหนียวกับกะทิ (หรือปรุงรสน้อย) มีจุดเด่นคือเมื่อต้มสุกแล้วจะนำมาหั่นเป็นชิ้น แล้วคลุกด้วยมะพร้าวขูดผสมเกลือและน้ำตาลทราย วัตถุดิบและส่วนผสม • ข้าวเหนียวเขี้ยวงู 5 ถ้วย (หรือปรับลดสัดส่วนตามต้องการ เช่น 1 ถ้วย) • กล้วยน้ำว้าสุก 10 ลูก (ปอกเปลือกแล้วผ่าครึ่งตามยาว) • น้ำใบเตย (สำหรับแช่ข้าวเหนียวให้มีสีเขียวและกลิ่นหอม) • เกลือป่น 1 ช้อนชา (สำหรับใส่ในมะพร้าวขูดและผสมข้าวเหนียวเล็กน้อย) • มะพร้าวทึนทึกขูดเส้น 1 ถ้วย • น้ำตาลทราย (สำหรับคลุกหรือโรยหน้า) • ใบตอง และเชือกกล้วยหรือตอกสำหรับห่อ วิธีทำ 3 ขั้นตอนหลัก 1. เตรียมข้าวเหนียวและห่อ: • ล้างข้าวเหนียวเขี้ยวงูให้สะอาด แล้วนำไปแช่ในน้ำใบเตยประมาณ 2-3 ชั่วโมง หรือข้ามคืน จากนั้นพักไว้ให้สะเด็ดน้ำ • เตรียมใบตองเช็ดให้สะอาด ตักข้าวเหนียววางลงบนใบตอง วางกล้วยน้ำว้าสุกทับลงไป แล้วตักข้าวเหนียวกลบเล็กน้อย • ห่อใบตองซ้อนกัน 2 ชั้น พับให้เรียบร้อย แล้วใช้เชือกกล้วยหรือตอกมัดให้แน่น 2. ต้มข้าวต้ม: • เรียงข้าวต้มที่ห่อเสร็จแล้วลงในหม้อ เติมน้ำให้ท่วม • ยกขึ้นตั้งไฟปานกลางถึงเดือด ต้มทิ้งไว้ประมาณ 1 ชั่วโมงจนข้าวเหนียวสุกนุ่มทั่วกัน แล้วตักขึ้นมาพักไว้ให้สะเด็ดน้ำและเย็นลง 3. เตรียมมะพร้าวและจัดเสิร์ฟ: • นำมะพร้าวขูดมาเคล้ากับเกลือป่นเล็กน้อย (อาจจะนำไปนึ่งสุกสักครู่เพื่อให้เกลือละลายและเก็บได้ไม่เสียง่าย) • แกะห่อข้าวต้มหัวหงอกออกจากใบตอง ใช้มีดหั่นเป็นชิ้นพอดีคำ • นำไปคลุกกับมะพร้าวขูดผสมเกลือ แล้วโรยหรือจัดเสิร์ฟคู่กับน้ำตาลทราย