ที่เรียกว่า "ส้มตำ" เพราะเป็นอาหารที่เกิดจากการนำผักหรือผลไม้มาโขลกในครก (ตำ) ให้เข้ากับเครื่องปรุงที่มีรสเปรี้ยวนำ โดยคำว่า "ส้ม" ในภาษาถิ่นอีสาน/ลาวโบราณ แปลว่า "เปรี้ยว" และ "ตำ" คือการโขลก รวมกันจึงหมายถึง "ของที่ตำแล้วมีรสเปรี้ยว" ไม่ได้หมายถึงการนำผลส้มมาตำแต่อย่างใด ที่มาของชื่อ: เดิมชาวอีสานและลาวเรียกเมนูนี้ว่า "ตำหมากหุ่ง" (หมากหุ่ง = มะละกอ) หรือ "ตำส้ม" ความเปรี้ยวมาจากการโขลก: ในสมัยก่อนใช้วัตถุดิบเช่น ใบมะขาม, ส้มมะขาม, หรือมะนาว มาโขลกกับวัตถุดิบหลักเพื่อให้มีรสเปรี้ยว จึงเป็นที่มาของคำว่า "ตำส้ม" และเพี้ยนเป็น "ส้มตำ" ในภายหลัง วัฒนธรรมการกิน: ส้มตำคือวัฒนธรรมอาหารของชาวอีสานและลาวที่ใช้วิธีตำโขลก ซึ่งต่อมานิยมใช้มะละกอดิบเป็นวัตถุดิบหลักในการตำ โดยสรุปคือ ส้มตำ = ตำของที่มีรสเปรี้ยว