ปลา (Fish) คือ สัตว์น้ำที่มีกระดูกสันหลัง หายใจด้วยเหงือก มีครีบใช้ในการเคลื่อนไหว มนุษย์เรานำมาทำเป็นวัตถุดิบอาหารกันนานแล้ว เพราะอุดมไปด้วยคุณประโยชน์ สามารถรับประทานได้ทุกเพศ วัย รวมทั้งผู้ที่กำลังลดน้ำหนัก โดยสิ่งมีชีวิตนี้มีหลายประเภทอยู่ทั้งในแม่น้ำหรือทะเล หาได้ง่ายตามตลาดทั่วไป ราคาถูกไปจนถึงแพงมาก หากต้องการประหยัดควรเลือกบริโภคตามชนิดที่เกิดขึ้นแต่ละฤดูกาล ซื้อในปริมาณที่พอดี รวมทั้งให้เหมาะสมกับกรรมวิธีอีกด้วย คุณค่าทางโภชนาการของปลา โปรตีน • มีกรดอะมิโนที่มีส่วนช่วยในการเจริญเติบโตของทารกและวัยเด็ก ไขมัน • ประกอบไปด้วยไขมันดี รวมทั้งกรดไขมันไม่อิ่มตัว ช่วยในการลดคอเลสเตอรอลในโลหิต วิตามินเอ • สร้างภูมิคุ้มกันในร่างกาย สร้างความชุ่มชื้นในดวงตา ลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสายตาผิดปกติ วิตามินบี 1 และ 2 มีส่วนช่วยในระบบการทำงานของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น • ประสาท • หัวใจ • ทางเดินอาหาร • บำรุงสายตา หากขาดสารตัวนี้ไป จะทำให้เกิดความผิดปกติ เช่น • แขน ขาชา • กล้ามเนื้ออ่อนแรง • ผิวหนังไม่เปล่งปลั่ง • ปากนกกระจอก • เยื่อบุตาอักเสบ แคลเซียม ฟอสฟอรัส • ช่วยให้กระดูกและฟันแข็งแรง โดยเฉพาะปลาตัวเล็ก ๆ เหล็ก • บำรุงเลือด ป้องกันโรคโลหิตจาง ไอโอดีน • หนึ่งในส่วนประกอบของไทร็อกซิน ที่ควบคุมการเจริญเติบโตและระบบเผาผลาญไขมันส่วนเกินในร่างกาย เหมาะสำหรับผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ เพราะถ้าเด็กได้รับสารนี้ไม่เพียงพอจะส่งผลถึงพัฒนาการของสมองด้านระดับสติปัญญา การเลือกปลาเพื่อนำมาเป็นอาหาร กลิ่น • ไม่เหม็นหรือแมลงวันตอม มีกลิ่นของน้ำทะเล ดินโคลน ตา • ใส ไม่ขุ่น ตื้นออกจากเบ้า เหงือก • สีแดงสด ชมพูปนเทา เปิดอ้าง่าย เนื้อลำตัว • เกล็ดมีความลื่น เงา • เมื่อลองกดดูต้องไม่เป็นรอยลึกตามนิ้วลงไป • บริเวณครีบต้องไร้แผล จุดขาวจ้ำ เพราะอาจเป็นเชื้อรา อันตรายจากการรับประทานปลาที่ไม่สุก โดยเฉพาะอาหารท้องถิ่นแบบสุก ๆ ดิบ ๆ โดยนำเนื้อปลามาก้อย ลาบ แปรรูปเป็นปลาร้า ซึ่งจะมีพยาธิ 2 ชนิด คือ ใบไม้ตับและตัวจี๊ด รวมทั้งตัวอ่อนหรือไข่ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อร่างกาย ดังนี้ • คัน บวมแดง ตามร่างกาย • ท้องอืด เฟ้อ แน่น จุกเสียด • อาหารไม่ย่อย • อุจจาระร่วง • ผิวหนังและตาจะเหลือง คล้ายผู้ป่วยโรคตับ • ตาบอด • สมองอักเสบ รับประทานปลาอย่างไรให้ดีต่อสุขภาพ • นำเครื่องในออก ถอดเกล็ด แล้วทำความสะอาดก่อนนำไปประกอบอาหาร • ปรุงสุกอย่างทั่วถึง ความร้อนจะทำลายเชื้อโรคและพยาธิ • บริโภคในปริมาณที่เหมาะสม • เลือกรับประทานให้หลากหลายชนิด • หลีกเลี่ยงปลาที่ทำการแปรรูป หรือกรรมวิธีทอดที่ต้องใช้นำมันเยอะ ๆ • หากนำไปปิ้ง ย่าง เผา ควรตัดชิ้นส่วนที่ไหม้ออก • เคี้ยวให้ละเอียดระวังก้างหรือส่วนแข็งติดคอ สมัยโบราณสามารถจับปลาได้ตามแม่น้ำลำคลอง แต่ในยุคปัจจุบันที่เป็นอุตสาหกรรม มลพิษทำให้ปลามีจำนวนน้อยลง จึงต้องมาเพาะเลี้ยงเองในบ่อ ให้อาหารที่เสริมกรดไขมันโอเมก้า 3 กลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจได้ โดยเฉพาะปลาดุก นิล ช่อน กะพง ทับทิม ทั้งนี้ผู้ที่เหม็นคาวปลา รับประทานไม่ได้ เปลี่ยนไปรับโปรตีนจากแหล่งอื่นได้ เช่น ถั่ว นม งา ไข่ เป็นต้น ที่มาข้อมูล : โรงพยาบาลเพชรเวช ภาพ : ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองบุญมาก