โรคเบาหวานไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่มีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง โดยสามารถแบ่งออกเป็น 3 ระยะหลัก ตามความรุนแรงของโรคและระดับน้ำตาลในเลือด ดังนี้:1. ระยะก่อนเบาหวาน (Prediabetes)ลักษณะ: ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติแต่ยังไม่ถึงเกณฑ์เป็นโรคเบาหวาน (ค่าน้ำตาลขณะอดอาหารอยู่ที่ \(101 - 125\) มิลลิกรัม/เดซิลิตร)อาการ: มักไม่มีอาการเตือนใดๆการดูแล: เป็นระยะที่หากปรับพฤติกรรม เช่น ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และลดน้ำหนัก จะสามารถป้องกันไม่ให้กลายเป็นเบาหวานได้2. ระยะเบาหวานระยะแรก (Early Diabetes)ลักษณะ: ร่างกายผลิตอินซูลินไม่เพียงพอ หรือเกิดภาวะดื้อต่ออินซูลิน ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงเกินเกณฑ์มาตรฐาน (ค่าน้ำตาลขณะอดอาหาร \(\ge 126\) มิลลิกรัม/เดซิลิตร)อาการ: เริ่มแสดงอาการ เช่น ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ หิวบ่อย อ่อนเพลีย หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุการดูแล: ต้องเริ่มควบคุมอาหารอย่างเคร่งครัด ทานยาตามแพทย์สั่ง และปรับรูปแบบการใช้ชีวิต3. ระยะเบาหวานเรื้อรัง (Chronic Diabetes)ลักษณะ: น้ำตาลในเลือดสูงสะสมเป็นเวลานานจนเริ่มทำลายหลอดเลือดและอวัยวะต่างๆอาการ/ผลกระทบ: นำไปสู่โรคแทรกซ้อน เช่น แผลหายช้า ชาปลายมือปลายเท้า ไตเสื่อม หรือจอประสาทตาเสื่อมการดูแล: ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง