❝ ฝรั่งเศส ‘หมาป่า’ มหาอำนาจ กับ สยาม ‘ลูกแกะ’ ตัวเขื่องในโลกยุคอาณานิคม ❞ . เมื่อเดือน ค.ศ.1893 หรือ พ.ศ.2436 นิตยสาร Punch ได้ตีพิมพ์ภาพการ์ตูนล้อเลียนการเมืองโลกชิ้นหนึ่ง ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นภาพที่เป็นที่รู้จักกันดี โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงการล่าอาณานิคมของโลกในครั้งกระโน้น . ภาพล้อเลียนดังกล่าว วาดเป็นรูป “หมาป่า” สวมเครื่องแบบทหารของฝรั่งเศสอย่างเต็มยศ กำลังจ้องหน้าถมึงทึงมองไปที่ “ลูกแกะน้อย” ตัวหนึ่ง ซึ่งกำลังแสดงท่าทีหวาดกลัวต่อเจ้าหมาป่าตัวนั้นอย่างจับจิตจับใจ . ในคำบรรยายใต้ภาพบ่งชี้อย่างชัดเจนว่า “ลูกแกะ” ตัวนั้นหมายถึง “สยาม” ดังนั้น นี่จึงเป็นภาพล้อเลียนเหตุการณ์เรือดำปิดปากอ่าวของประเทศสยาม ร.ศ.112 ซึ่งเมื่อแปลงกลับมาเป็นปีพุทธศักราชแล้ว ก็จะต้องตรงกันกับ พ.ศ.2436 อันเป็นปีที่นิตยสาร Punch ได้ตีพิมพ์ภาพดังกล่าวออกมาอย่างพอดิบพอดี . ภาพการ์ตูนล้อเลียนที่ว่านี้ได้กลายเป็น “ภาพจำ” ของยุคล่าอาณานิคม ที่ชาติตะวันตกเป็น “หมาป่า” มหาอำนาจ ออกไล่ล่าบรรดา “ลูกแกะ” ตัวน้อยไปในสมัยหลัง ซ้ำยังถูกผลิตซ้ำอยู่เรื่อยๆ ให้เห็นกันจนชินตาเลยนะครับ . ◤ อย่างไรก็ตาม หากเราจะย้อนกลับไปดูรายละเอียดของเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับประเทศสยามในช่วงเวลาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในครั้งนั้น คือช่วงของการปักปันเขตแดนระหว่างสยาม กับรัฐอินโดจีนในอารักขาของฝรั่งเศส ได้แก่ กัมพูชา และลาว ในพื้นที่สุดท้ายนั้น . เจ้าหมาป่าตัวร้ายก็ถูกลูกแกะที่ดูจะไม่มีพิษมีภัยตัวนี้ฟาดกลับไปไม่ใช่น้อยอยู่เหมือนกัน ตัวอย่างที่สำคัญคือ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ.2445 ตรงกับ ร.ศ.121 หลังจากเหตุการณ์เรือดำล้อมปากอ่าวเมื่อ ร.ศ.112 เป็นเวลา 9 ปี . ในเรือน พ.ศ.ดังกล่าว สยามกับฝรั่งเศส ได้จัดทำ “อนุสัญญาระหว่างรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส และรัฐบาลของพระราชาธิบดีพระมหากษัตริย์แห่งสยาม วันที่ 7 ตุลาคม ร.ศ.121 หรือ พ.ศ.2445″ ขึ้นมา . แน่นอนว่า พระราชาธิบดีแห่งสยามองค์นี้ก็คือรัชกาลที่ 5 . ◤ อนุสัญญาฉบับดังกล่าว สยามได้เปรียบฝรั่งเศสบานตะเกียง เพราะฝรั่งเศสยอมรับอำนาจของสยามเหนือฝั่งตะวันตกของตนเลสาบเขมร ซึ่งหมายถึงเมืองพระตะบอง-เสียมเรียบ-ศรีโสภณ รวมทั้งฝั่งตะวันตกของเมืองกำพงจามไปจนถึงแม่น้ำเสน ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตจังหวัดกำพงธม, เทือกเขาพนมดงเร็ก, แม่น้ำมูน และแม่น้ำโขง ที่ฝรั่งเศสถึงขนาดยอมรับว่าเมืองไซยะบุรี ทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขง ตรงข้ามกับเมืองหลวงพระบาง (เวลาพูดว่าฝั่งซ้าย-ขวา ของแม่น้ำโขง ให้มองลงจากต้นน้ำมาทางทิศใต้ ไม่ใช่ทิศเหนือ) อยู่ในอำนาจสยามเลยทีเดียว . ◤ ในอนุสัญญาฉบับนี้สยามกับฝรั่งเศสยังได้ตกลงแลกเปลี่ยน จันทบุรี (ที่ฝรั่งเศสเอาไปตั้งแต่ ร.ศ.112) กับเมืองมโนไพร (ปัจจุบันอยู่ในเขตจังหวัดเปรี๊ยะวิเฮียร์ หรือพระวิหารในกัมพูชา) และเมืองจำปาสัก ทางตอนใต้ของลาว กันอีกด้วย . รายละเอียดต่างๆ เหล่านี้ล้วนแสดงให้เห็นว่า ไม่ใช่สยามจะไม่มีอำนาจต่อรองอะไรกับเขาเลย แถมยังสามารถต่อรองเสียจนได้เปรียบชาติหมาป่ามหาอำนาจอย่างฝรั่งเศส ไปเสียบานเบอะ ขอบคุณข้อมูล : มติชนสุดสัปดาห์ จัดทำโดย : ห้องสมุดประชาชนอำเภอขามทะเลสอ