โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola Virus Disease - EVD) เป็นโรคติดเชื้อที่รุนแรงและมีอัตราการเสียชีวิตสูงมาก (ประมาณ 50-90%) เกิดจากเชื้อไวรัสอีโบลาในตระกูล Filoviridae โดยมักพบรังโรคและการระบาดอยู่ในทวีปแอฟริกาเป็นหลัก การติดต่อและการแพร่เชื้อ เชื้อไวรัสอีโบลาไม่ได้ติดต่อผ่านทางอากาศ (Airborne) เหมือนโรคทางเดินหายใจทั่วไป แต่จะติดต่อผ่าน การสัมผัสโดยตรง (Direct contact) เท่านั้น: จากสัตว์สู่คน: การสัมผัสเลือด สารคัดหลั่ง หรือกินเนื้อสัตว์ป่าที่ติดเชื้อ (เช่น ลิง ชิมแปนซี กอริลลา) โดยเชื่อว่า "ค้างคาวผลไม้" เป็นพาหะนำโรคตามธรรมชาติ จากคนสู่คน: การสัมผัสกับเลือดหรือสารคัดหลั่ง (น้ำลาย อาเจียน อุจจาระ ปัสสาวะ เหงื่อ น้ำอสุจิ) ของผู้ป่วยที่มีอาการแล้ว หรือสัมผัสศพของผู้ที่เสียชีวิตจากโรคนี้ จากสิ่งแวดล้อม: การสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ เช่น เสื้อผ้า เครื่องนอน หรืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ไม่ได้ฆ่าเชื้ออย่างถูกต้อง อาการของโรค ระยะฟักตัวของโรคจะอยู่ที่ 2-21 วัน (เฉลี่ย 8-10 วัน) ผู้ติดเชื้อจะไม่สามารถแพร่เชื้อให้ผู้อื่นได้จนกว่าจะเริ่มมีอาการ โดยอาการจะแบ่งเป็น 2 ระยะหลัก: ระยะเริ่มต้น: มีไข้สูงเฉียบพลัน อ่อนเพลียอย่างหนัก ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ และเจ็บคอ ระยะรุนแรง: ตามมาด้วยอาการอาเจียน ท้องเสีย มีผื่นขึ้น ระบบการทำงานของตับและไตลดลง หรือล้มเหลว และในบางรายอาจเกิด ภาวะเลือดออกผิดปกติ ทั้งภายในและภายนอกร่างกาย (เช่น เลือดออกตามไรฟัน เลือดกำเดาไหล หรือถ่ายเป็นเลือด) การรักษาและการป้องกัน การรักษา: ปัจจุบันมีการพัฒนาวัคซีนและยาต้านไวรัสสำหรับบางสายพันธุ์ (เช่น สายพันธุ์ Zaire) แต่หัวใจสำคัญยังคงเป็นการรักษาประคับประคองตามอาการ (Supportive care) เช่น การให้น้ำเกลือทดแทน รักษาสมดุลเกลือแร่ และรักษาภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ซึ่งหากผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว จะช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้มาก การป้องกัน: หลีกเลี่ยงการเดินทางเข้าไปยังพื้นที่ที่มีการระบาด ไม่สัมผัสสัตว์ป่าที่ป่วยหรือตาย และสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ต้องสวมชุดป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ระดับสูงสุดเมื่อดูแลผู้ป่วยเสมอ สถานการณ์ปัจจุบัน (ข้อมูลปี 2026): ปัจจุบันองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้เฝ้าระวังการระบาดของไวรัสอีโบลาสายพันธุ์ Bundibugyo ในพื้นที่สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DRC) และยูกันดา ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ยังไม่มีวัคซีนป้องกันโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม โอกาสที่โรคนี้จะแพร่ระบาดข้ามทวีปมายังประเทศไทยมีค่อนข้างต่ำ เนื่องจากผู้ป่วยมักมีอาการรุนแรงและเฉียบพลันจนไม่สามารถเดินทางไกลได้ จัดทำโดย : ห้องสมุดประชาชนอำเภอขามทะเลสอ