ภาษาที่คนภาคอิสานของไทยใช้พูดคุยกัน มันใกล้เคียงกับภาษาลาวมากชนิดที่ว่าโต้ตอบกันได้แทบจะทั้งหมด แน่นอนว่าภาษาลาวนั้น เป็นภาษาอย่างเป็นทางการจริงๆ แต่อย่าง "ภาษาอิสาน" ล่ะ ..? มันนับเป็นภาษาอย่างเป็นทางการกับเขาด้วยไหม? ถ้าเรามองกันในบ้านเรา คำตอบแบบง่ายๆ คือ "ในทางราชการยังไม่ใช่" ครับ เพราะกฎหมายไทยล็อกสเปกให้ภาษาไทยกลางเป็นตัวยืนหนึ่งเดียว ส่วนภาษาอิสานก็โดนจัดหมวดหมู่ให้อยู่ในฐานะภาษาถิ่นไปตามระเบียบ แต่ความพีคคือนอกบ้านเราครับ เพราะถ้าเราลองถอยออกไปดูในระบบฐานข้อมูลระดับโลก วงการภาษาศาสตร์สากลเขาไม่ได้มองแค่เรื่องกฎหมายในประเทศ แต่ใน Ethnologue คลังข้อมูลภาษาที่ใหญ่ที่สุดในโลก เขาจับภาษาอิสาน (Isan / Northeastern Thai) เข้าสู่ระบบและออกใบรับรองให้อย่างเป็นทางการ โดยการกำหนดรหัส ISO 639-3 ให้เป็นรหัส tts แยกขาดออกจากภาษาลาว (lao) และภาษาไทยกลาง (tha) แบบชัดเจน ถ้าพูดให้เห็นภาพแบบคนทำงานสายระบบคอมพิวเตอร์ มันเหมือนภาษาอิสานมี Unique ID หรือมี Primary Key เป็นของตัวเองใน Database โลกเรียบร้อยแล้ว ไม่ได้ถูกนับเป็นแค่โฟลเดอร์ย่อยหรือไฟล์ที่ก๊อปปี้มาจากภาษาลาว จริงอยู่ครับที่ในแง่ของโครงสร้าง รากศัพท์ หรือไวยากรณ์ ทั้งสองภาษาแทบจะเป็นเนื้อเดียวกันจนคุยกันรู้เรื่องร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ในเชิงเทคนิคระบบสากล เขารับรองตัวตนให้ภาษาอิสานเป็นเอกเทศเรียบร้อยแล้ว สุดท้ายแล้ว คำถามที่ว่าภาษาอิสานเป็นทางการไหม? มันเลยไม่ได้อยู่ที่ว่าเหมือนภาษาลาวแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าเรากำลังมองผ่าน Database กฎหมายในไทย หรือ Database ภาษาศาสตร์ระดับโลกนั่นเองครับ ขอบคุณข้อมูล : เว่อร์มาแร้น จัดทำโดย : ห้องสมุดประชาชนอำเภอขามทะเลสอ