กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ห้องสมุดประชาชนอำเภอครบุรี เรื่อง กลไกการดูดเลือดของปลิงควาย ทำไมเวลาโดนปลิงกัด เราถึงไม่รู้สึกเจ็บ เป็นเพราะปลิงจะปล่อยน้ำลาย 2 ชนิดพร้อมกัน! ✨ สารยาชา: ทำให้แผลชา เหยื่อจึงไม่รู้สึกเจ็บและไม่รู้ตัว 🩸 สารฮิรูดิน (Hirudin): ป้องกันไม่ให้เลือดแข็งตัว ช่วยให้เลือดไหลออกได้เรื่อยๆ 1. การเกาะและกรีดแผล (Attachment & Incision)แว่นดูด (Suckers): ปลิงมีแว่นดูด 2 ตำแหน่งคือส่วนหัวและส่วนท้าย โดยจะใช้แว่นดูดส่วนท้ายยึดเกาะผิวเหยื่อให้แน่นหนาขากรรไกร 3 แฉก (Y-shaped Jaws): ปลิงส่วนใหญ่ (เช่น ปลิงควาย) มีขากรรไกร 3 แฉกอยู่ภายในแว่นดูดส่วนหัว บนขากรรไกรมีฟันซี่เล็กๆ จำนวนมาก ทำหน้าที่เลื่อยผิวหนังจนเกิดเป็นแผลรูปตัว Y2. การหลั่งน้ำลายเคมีบำบัด (Salivary Secretion)ขณะที่ปลิงเริ่มกัด มันจะฉีดน้ำลายที่มีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายชนิดเข้าสู่แผลทันที:สารยาชา (Anesthetic): ออกฤทธิ์ทำให้บริเวณแผลชาทันที เหยื่อจึงไม่รู้สึกเจ็บและไม่รู้ตัวว่ากำลังโดนดูดเลือดสารฮิรูดิน (Hirudin): สารสำคัญที่ทำหน้าที่ต้านการแข็งตัวของเลือด โดยจะเข้าไปยับยั้งเอนไซม์ทรอมบิน (Thrombin) ทำให้เลือดไหลเวียนได้ตลอดเวลาโดยไม่จับตัวเป็นลิ่มสารเคลิน (Calin): ช่วยยับยั้งไม่ให้เกล็ดเลือดมารวมตัวกันปิดปากแผลสารขยายหลอดเลือด (Vasodilator): ช่วยให้หลอดเลือดบริเวณแผลขยายตัว เลือดจึงไหลออกมาในปริมาณมากอย่างรวดเร็ว3. การสูบเลือดและการย่อย (Suction & Storage)คอหอยกล้ามเนื้อ (Muscular Pharynx): คอหอยของปลิงจะทำหน้าที่เหมือนปั๊มสูญญากาศ คอยหดพองตัวเพื่อสูบเลือดจากแผลเข้าสู่ร่างกายอย่างต่อเนื่องกระเพาะพัก (Crop): เลือดที่ถูกดูดเข้าไปจะถูกนำไปเก็บไว้ในกระเพาะพักขนาดใหญ่ที่มีหลายห้อง ปลิงสามารถดูดเลือดได้มากถึง 5-10 เท่าของน้ำหนักตัวในการกินเพียงครั้งเดียวแบคทีเรียเจ้าบ้าน (Symbiotic Bacteria): ในทางเดินอาหารของปลิงจะมีแบคทีเรียกลุ่ม Aeromonas ซึ่งช่วยผลิตสารปฏิชีวนะป้องกันไม่ให้เลือดที่เก็บไว้เน่าเสีย ทำให้ปลิงสามารถเก็บและค่อยๆ ย่อยเลือดนั้นประทังชีวิตอยู่ได้นานหลายเดือนถึงเป็นปี #ห้องสมุดประชาชนอำเภอครบุรี #ส่งเสริมการอ่านออนไลน์ #อ่านที่ไหน สบายใจที่นั่น